Blog – ONE PLUS – HR & Relocation Solutions

Czym grozi nielegalne zatrudnienie w Polsce?

Aby pracować w Polsce, cudzoziemcy muszą posiadać odpowiednie dokumenty, które dają na to pozwolenie. Z kolei pracodawcy muszą przestrzegać pewnych wymagań, przyjmując do pracy cudzoziemców. Kto i co może to kontrolować, a także jakie mogą być konsekwencje nielegalnego zatrudnienia?

Zarówno pracodawcy, jak i cudzoziemcy mają pewne obowiązki. Jeśli obie strony nie spełniają pewnych wymagań, służba cywilna może uznać, że pracownik został zatrudniony nielegalnie.

W jakich przypadkach zatrudnienie może być sprzeczne z polskim prawem:

  • jeżeli pracownik nie posiada ważnej wizy lub innego dokumentu, który pozwala na pobyt w Polsce;
  • jeżeli dokument, który pozwala na legalne przebywanie w Polsce, nie daje prawa do pracy; 
  • jeśli cudzoziemiec pracuje bez zezwolenia, w przypadkach, gdy jest to konieczne;
  • jeśli cudzoziemiec pracuje na innych warunkach lub na innym stanowisku, a nie na tych wskazanych w zezwoleniu na pracę;
  • jeżeli pracodawca zatrudnia cudzoziemca bez podpisywania niezbędnych umów lub innych umów cywilnoprawnych.

W Polsce istnieją instytucje, które mogą nadzorować pracę cudzoziemców - są to Straż Graniczna i Państwowa Inspekcja Pracy. Straż Graniczna ma dość szerokie uprawnienia, ponieważ może sprawdzać firmy, a nawet prywatne domy i gospodarstwa, które zatrudniają cudzoziemców. Państwowa Inspekcja Pracy może również sprawdzić legalność umów o pracę między pracodawcami i pracownikami, warunki i sposób wykonywania zaznaczonych zadań. 

Przed każdą weryfikacją pracownik musi przedstawić dowód tożsamości zawierający zdjęcie, imię i nazwisko, numer dokumentu oraz podać swoje stanowisko. Również urzędnicy są zobowiązani do powiadomienia o prawach posiadanych przez nadzorowanych. 

Podczas kontroli zarówno pracodawca, jak i pracownik muszą złożyć dokumenty, których wymagają pracownicy. Te mogą wymagać: Zezwolenia na pracę, Oświadczenia o zamiarze zatrudnienia cudzoziemca, umowy o pracę lub cywilnoprawne i dokumenty potwierdzające, że cudzoziemiec, który prowadzi działalność gospodarczą otrzymał oficjalny zapis w Centralnej Ewidencji i Informacji Działalności Gospodarczej. 

Jeśli pracodawca lub pracownik nie będzie miał przy sobie wszystkich dokumentów, będzie zmuszony dostarczyć je do kontrolerów w ciągu 7 dni od daty weryfikacji. 

Grzywny, które za swoje zaniedbanie mogą zapłacić pracodawcy są dość wysokie - kara, w wysokości co najmniej 3 tysięcy złotych. Przepisy mówią, że jeśli pracodawca wprowadza pracownika w błąd, wykorzystuje uzależnienie od pracy lub niezdolność do prawidłowego zrozumienia i swoimi działaniami prowadzi do tego, że cudzoziemiec pracuje nielegalnie, kara pieniężna może wynosić nawet 10 tysięcy złotych. Dla pracowników-cudzoziemców kary są mniej brutalne – ponad 1 tysiąc złotych.